This content is password protected. To view it please enter your password below:

April 13th, 2012

Posted In: sprinklers

This content is password protected. To view it please enter your password below:

February 26th, 2012

Posted In: sprinklers, water damage

This content is password protected. To view it please enter your password below:

December 7th, 2011

Posted In: Fire in cultural institutions, sprinklers

This content is password protected. To view it please enter your password below:

December 7th, 2011

Posted In: Fire in cultural institutions, sprinklers

14 March 2009

The University of Iowa Art Library is in a building that is unoccupied due to damage by a river flooding last June. The art library collection was left in the Art Building and service provided to patrons by staff going to the building once or twice a day, retrieving the items requested. The sprinkler system had been disconnected for some time but it was decided to turn it back on.

Temperatures in this region often fall to well below zero F. during mid and late winter. The building is heated by pumping in hot air from generators outside the building through tubes and the building is not uniformly heated – there are hot and cold pockets throughout the building. Unfortunately one of the cold pockets is above the ceiling over an area of the Art Library.

The sprinkler system is made up of PVC pipes. Within a few seconds of turning on the water, pressure gauges showed there was a leak somewhere but they didn’t know where within the building. Art Library staff happened to be in the building and alerted facilities management immediately. Library staff reported that the break happened a couple hours before discovery of the location and later learned the water was turned off within 20 minutes of the incident. It was later discovered that when the sprinkler system was turned on, one of the sprinkler heads had a piece of ice in it and popped the sprinkler head off.

The lesson here is that when recommissioning a sprinkler system everything must be inspected and tested.

Tom Dixon from correspondence with University of Iowa Librarian, Nancy E. Kraft

March 14th, 2009

Posted In: sprinklers


NLS damaged by water again
Students faced with delays accessing collections for the second time in 18 months after fault develops in sprinkler system

The National Library of Scotland on George IV Bridge was forced to close temporarily on 26 February after flooding threatened the building and its collections.

The incident occurred after a fault developed in the sprinkler system on the building’s twelfth floor. Although the leak was quickly contained, up to 5000 liters of water poured down lift shafts and stairwells, causing damage to some of the library’s collections.

While staff at the library have worked to minimise disruption, some students have been adversely affected by the floods.

Laura Castle, a History student from Aberdeen, was forced to cut her research trip to Edinburgh short after the library shut its doors on Friday 27 February. She told The Journal: “I had planned to do three days of research for my dissertation before going back to Aberdeen. But when I turned up there on Friday morning, I found it was closed and was told the reading room would stay shut for the rest of the weekend.”

“I will need to go back at some point but I hadn’t planned to pay for two trips’ worth of travel and accommodation.”

The flood comes less than 18 months after a similar incident in September 2007, when a construction worker damaged a sprinkler pipe, inundating five floors of the building with water.

The latest incident occurred just after 6pm while the building was still open to the public. Staff were able to contain the sprinkler fault within five minutes but were unable to prevent water from reaching other areas of the library.

Firefighters remained on the scene for over three hours, directing water to the building’s basement where it was pumped out onto adjacent Chamber Street and Cowgate.

Whilst the damage was not found to be extensive, the library was forced to close the following day and some services will remain disrupted for several weeks. The reading room, however, has since reopened and the majority of collections have not been affected. Nonetheless, the library has advised users that more than 4,500 items have been temporally relocated to allow them to dry.

A further 200-300 books and manuscripts will require more serious conservation work and may be unavailable for some time.

The library has also warned that reprographics services have been disrupted, meaning that some printing and copying requests may temporarily take longer to fulfil.

The John Murray Archive, due to host Stanza, Scotland’s International Poetry Festival, later this month, will remain closed for several weeks.

Traffic on both streets was temporarily diverted as drains overflowed with the excess water, while the area around the library’s main entrance was closed to pedestrians. Staff worked late into the night to save a number of valuable manuscripts. Fortunately, no major damage was incurred to the collection.

The library building on George IV Bridge currently holds more than 7 million items, roughly half of the National Library of Scotland’s total collection in the city.

March 10th, 2009

Posted In: sprinklers


Literary treasures behind the grim façade

DAVID ROSS, Highland Correspondent March 06 2009

IT has been said that if the National Library of Scotland was to burn to the ground it would be an immense architectural favour to us all, but Scotland would lose her memory in the flames and probably a little bit of her soul as well.

Last week it was not fire but water that brought the National Library back into the public eye. Hundreds of books were damaged when the sprinkler system malfunctioned and around 5000 litres of water flooded the 12th floor, prompting the building’s temporary closure.

A total of about 4000 bound volumes and 500 to 600 manuscript boxes were in affected areas. Of these, around two to three hundred items will now need conservation treatment.

The Library Reading Rooms reopened on Monday and the spring exhibition, Scots Music Abroad, was set to open as planned today.

The John Murray Archive Exhibition will remain closed for the next couple of weeks while the electronics are checked. An investigation into the cause of the incident is still continuing.

It has to be said the building on Edinburgh’s George IV’s Bridge is not the most beautiful in the land. Indeed the best its architect Reginald Fairlie could say of it was that it “exuded an air of frigid serenity”. Others are not so polite, with comparisons to Soviet or fascist architecture common.

According to Dr Iain Gordon Brown, principal curator of the library’s manuscript division, the building “belongs to the 1930s and its nearest architectural parallel is the general post office in Palermo, which I have seen and it is equally hideous”.

However, it is contents that make the library. It has two million maps, more than 20 miles of newspapers and more than three miles of shelving to support its manuscripts. There are 14 million printed items, including the first book ever printed in Scotland, The Complaint of the Black Knight, which is a lyrical poem written by John Lydgate in 1508. Pre-dating that is one of only 21 “perfect” Gutenberg 42-line Bibles known to still to exist from 1455.

As a Legal Deposit Library the NLS receives every book published in the UK free of charge – about 300,000 books a year. Bruce Blacklaw, the NLS’s communications officer, explains the storage system: “If you get books of the same height together you get more storage space. A rationalisation exercise three or four years ago freed up something like a couple of miles of extra shelving.

“We do know where every volume is but, as a result of this approach, you do now have odd sights like Christopher Isherwood’s Diaries 1939-1960 sitting between a two-volume History of Rome and a Practical Guide to Syntactic Analysis. And I think you will find Sir Bobby Robson’s autobiography further along that shelf.”

Dr Brown is in doubt as to where the library’s real wealth lies today. He shows me box after box of collected papers and manuscripts, which together amount to just about all we know of the true Scottish contribution to the total of human experience.

Scots-born governors general of India, ambassadors and soldiers rub catalogued shoulders with 20th century literary figures.

“Our printed books make us one of the great research libraries in Europe But it is our manuscripts which catapult us into a different league and make us one of the great libraries in the world. The manuscripts make us unique,” says Dr Brown.

Nearby, there is the world’s largest collection of Thomas Carlyle’s manuscripts and letters. But the endeavours of the less celebrated are equally carefully protected.

“Everything you wanted to know about the Scottish Home Guard in this box, and fur trapping in Canada in that one,” indicates Dr Brown.

If that doesn’t get you rushing into the library, what about the autobiography of the great Scottish philosopher David Hume?

It won’t take long to read. He wrote it in 1775 when he was preparing for “a speedy dissolution”. Just a dozen pages, and on the last the great man decides that it would be more appropriate to switch to the past tense.

“I am, or rather was”

Great treasures
The documents from the library’s collections, that help tell Scotland’s story:

The last letter of Mary, Queen of Scots (1587).

The order for the Massacre of Glencoe (1692) bought at an auction and donated by Ramsay MacDonald.

Signed copies of the National Covenant (1638-9), the document that sparked off the 17th century civil wars in Britain.

The first printed articles of the Scottish Parliament (1542).

The proclamation of the Scottish Parliament’s dissolution (1706).

Military and diplomatic collections, including Earl Haig’s war diary.

Scientific collections in which John Logie Baird first proposed his “televisor” and where Napier unveiled logarithms.

March 6th, 2009

Posted In: sprinklers


Big clean up after flood hits National Library of ScotlandLibrary staff are today inspecting some of the world’s rarest books after a flood hit Scotland’s national collection.

A burst sprinkler valve on the top level of the National Library of Scotland saw water cascading down the building’s 12 floors.

Around 700 books were left soaked but staff admit they don’t know which of the 14 million books were damaged.

advertisementWilliam Shakespeare’s First Folio and original manuscripts of Charles Darwin’s Origin of Species could be among the casualties in the collection in the heart of Edinburgh.

Up to 30 staff including book preservation specialists were called in to work all night into this morning to save valuable manuscripts as water flooded from the building’s top floor above George IV Bridge down to the basement in the Cowgate.

Even Bruce Blacklaw, NLS press office, mucked in with the massive mucking up job until 2am.

He said: “There is light water damage to between 600 and 700 books, which obviously is a worry.

“The incident was contained very quickly, but with that said, anything which happens and has an impact is a matter for real concern.

“There is water in the collections area and but luckily the vast majority of collections are in waterproof boxes.

“We have a large team of staff, including preservation and conservation specialists, who worked through the night to dry out some damp items and assess the damage.

“The collections are incredibly diverse and we are talking about perhaps a couple of hundred items. It is difficult to categorise precisely what they are right now, or when we will be able to reopen.”

The burst sprinkler set off a fire alarm at 6pm on Thursday, sparking a full scale response from the fire service.

With the library due to close two hours later, 15 firefighters evacuated the building.

They worked with library staff to creat makeshift dams to usher the water away from spreading further to other rooms.

A fire service spokeswoman said: “There was severe flooding from the 12th floor downwards, caused by a burst water main to a sprinkler valve.

“Fire service and library staff used salvage equipment to direct it into the main library area and away from other rooms.”

The library collection also includes the earliest printed book in Scotland; The Complaint of the Black Knight printed in 1508.

Mr Blackwell added: “We are greatful to Lothian and Borders fire and rescue service staff for their prompt assistance and to our own staff for showing great dedication to the library and staying to help out.”

Library bosses hope to open some rooms to the public on Monday, but are certain the John Murray archive exhibition will remain closed until further notice.

February 28th, 2009

Posted In: sprinklers


February 21, 2009
Brian Morelli
Iowa City Press-Citizen

The University of Iowa’s art collection can’t catch a break, particularly from water.

Last year, floodwater devastated UI’s art campus and forced the relocations of much of the art campus and art collection. Early Thursday morning, a frozen sprinkler head burst, soaking a collection of 2,400 art books in Art Building West.

“Things were pretty soaked,” said Nancy Kraft, a preservation librarian. “I am hoping for a 100 percent recovery, but typically in a situation like this we are probably going to lose 10 percent.”

Art Building West has remained closed since the 2008 flood except for crews working to reopen it and library workers retrieving items for library loans.

The wet collection is the large-book portion, which is kept in the building’s second floor library. The glossy “clay-coated” paged books in the collections can range in price from $40 to $400 or more, art librarian Rijn Templeton said.

Pinning an overall value on the books at this point is impossible, she said.

Library restoration staff was on the job about 9:15 a.m. Thursday and think they caught the leak within two to three hours, Kraft said.

Kraft estimates the restoration work could take one hour per book. UI has been charging area museums a discounted $60 an hour for recovery work on items damaged in the 2008 flood. Typically, restoration work can cost upward of $100 an hour.

Right now, many of the wet books are in freezer trucks, while some are splayed out so they can dry. Kraft said staff members now are working on 625 books. Those books are going to be “OK,” Kraft said.

UI has purchased a book freeze dryer, which cost $40,000, to aid in the restoration, Kraft said.

“What adds to the challenge of a wet book disaster is a huge percentage of art books have that glossy paper. If it gets wet and dries before we can separate the pages, it will dry as a brick,” Kraft said. “There is no technology out there to salvage those books.”

February 21st, 2009

Posted In: sprinklers


In het nummer 08/02 van Museumvisie staat een summiere reactie op het persbericht van de Brandraad’08. In die reactie distantieert Museumvisie zich op een heel milde wijze ‘gedeeltelijk’ van de conclusies die de Brandraad in een persbericht trok.

Verder wordt verwezen naar een checklist brandbeveiliging voor musea die de Brandraad’08 zou hebben gepubliceerd.

Ik nodig iedereen uit die ‘checklist’ te bestuderen. Bij alle brandmeld- en brandpreventietechnieken staat in die door sprinklerbedrijf Aqua+ gemaakte checklist (de checklist was namelijk al beschikbaar voordat de door Aqua+ geinitieerde Brandraad’08 bijeen kwam) te lezen wat de nadelen/tekortkomingen van al die technieken zijn.

Het is niet verwonderlijk dat geen enkel nadeel van sprinklers wordt vermeld anders dan dat de museumwereld bang zou zijn voor waterschade.

Een wat fermer stellingname door Museumvisie tegen het diffamerende persbericht van de Brandraad’08 zou gerechtvaardigd geweest zijn.

Ton Cremers

July 5th, 2008

Posted In: brandbeveiliging, Brandraad08, commentaar, opinie, sprinklers

Van: J. Braes
Verzonden: dinsdag 1 juli 2008 13:20
Aan: ‘’
Onderwerp: sprinklerinstallaties in erfgoedsector

(zie bijlagen bij dit bericht)

Goede morgen meneer Cremers,

Enige tijd geleden werden wij benaderd door Dhr. H. Haitsma uit de gemeente Wymbriseradiel. Het betrof een corrosieprobleem in de sprinklerinstallatie van een historische molen waar hij mee te maken heeft gehad. Voor een nieuw project, (ook een oude molen) kreeg hij van GTI Roden het advies met ons contact op te nemen om de nieuwe installaties preventief tegen dit soort corrosieprocessen te beschermen. Helaas ontbraken de gelden in het budget omdat de informatie te laat beschikbaar was.

Wij denken dat het van belang is voor u om te weten wat voor risico’s er kunnen optreden bij gebruik van sprinkler installaties. Deze systemen zijn goed maar minder goed als algemeen gedacht wordt. Ons motto is niet voor niets ‘sprinklers are protecting you, who is protecting your sprinklers’.

Sinds 2007 informeren wij de sprinklerbranche over de gevolgen van microbiële corrosie kortweg MIC. In samenspel met elektrochemische corrosie processen kunnen MIC bacteriën ernstige problemen veroorzaken in het buizenstelsel van sprinklerinstallaties. MIC veroorzaakt putcorrosie dwars door de buiswand waarbij lekkage ontstaat en verstoppingen door biofilm en tuberkel vorming. De omvang van deze problemen worden duidelijk naar mate we meer en nauwkeuriger de buizen inspecteren. De 6 maandelijkse itc test geeft nagenoeg geen inzicht in wat er werkelijk aan de hand is.

Het MIC probleem krijgt steeds meer aandacht en de verwachting is dat het binnen afzienbare tijd volledig door alle partijen erkend zal gaan worden, net zoals dat nu al het geval is in de USA.

NFPA geeft duidelijk richtlijnen om MIC tegen te gaan zie bijgesloten onderdelen uit NFPA 13.

MIC Europe BV biedt oplossingen om preventief microbiële corrosie tegen te gaan om zo het buizenstelsel van een sprinklerinstallatie volledige en permanente bescherming te geven. De kosten zijn te verwaarlozen t.o.v. de kosten van een compleet sprinklersysteem.

Bijgaand treft u onze nieuwsbrieven met meer informatie.

Wij kunnen op verzoek bij u een presentatie verzorgen.

In afwachting van uw berichten verblijven wij,

MIC Europe BV
Jos Braes
053 4784178

July 1st, 2008

Posted In: sprinklers


Naar aanleiding van de brand in het Armandomuseum is, mede door opmerkingen van ondergetekende in de pers, een intensieve discussie ontstaan over het nut van sprinklers bij het beperken van brandschade. Die discussie was gelardeerd met vooroordelen over sprinklers. Ik heb mij op mijn site en ook tijdens een door de sectie Veiligheidszorg en Facilitymanagement van de Museumvereniging in Utrecht georganiseerde themabijeenkomst over sprinklers met verve verzet tegen al die vooroordelen. Sprinklers vormen namelijk geen enkele bedreiging, integendeel: sprinklers beperken zowel brand- als waterschade.
Mijn uitgebreide betogen over het nut van sprinklers blijkt, o.a. door een presentatie van zakelijk directeur Hans Buurman van het Gemeentemuseum in Den Haag, tot een nieuw vooroordeel te hebben geleid namelijk dat ik van mening ben dat alle musea van sprinklers zouden moeten worden voorzien. Die mening ben ik allerminst toegedaan. Integendeel zelfs.



Bij een groot aantal musea, archieven, bibliotheken en monumenten staat brandbeveiliging niet hoog genoeg op de agenda. Recente museumbranden zoals in Amersfoort en Steijl kunnen ook elders uitbreken. Dat concludeert de Brandraad ’08 tijdens haar eerste bijeenkomst op 23 april te Brummen. Onduidelijkheid over verantwoordelijkheden, onvoldoende risicobewustzijn en gebrek aan kennis van preventiemaatregelen behoren tot de belangrijkste oorzaken.”

De brand in het Armandomuseum genereerde nog een ander initiatief: de Brandraad08 (de naam doet vermoeden dat er ook eerdere Brandraden zijn geweest, maar dat is niet zo). Dat initiatief werd ontplooid door een van de grootste sprinklerleveranciers van Nederland, de firma Aqua. Om een vinger aan de pols te houden, een initiatief door een sprinklerleverancier naar aanleiding van de brand in het Armandomuseum en de daaropvolgende publieke discussie lijkt namelijk niet gespeend van zakelijke belangen, nam ik deel aan de voorbereiding van die Brandraad. Er is overigens geen enkel principieel bezwaar tegen dit initiatief door een bedrijf dat belang heeft bij positieve berichtgeving over sprinklers. Het gaat immers om de goede zaak: beperken van brandschade. De Brandraad08 vond op 23 april plaats in Brummen. De deelnemers aan die Brandraad publiceerden na afloop van de bijeenkomst een persbericht onder de titel “Nederlandse erfgoedsector onvoldoende bewust van brandrisico’s”.

Dat persbericht kan niet zonder reactie kan blijven.

Volgens het persbericht staat brandbeveiliging bij archieven, bibliotheken en monumenten niet hoog genoeg op de agenda. Een vooroordeel en een veroordeling die volkomen onterecht zijn.

De Archiefwet uit 1995 en het archiefbesluit van 2001 schrijven heel nadrukkelijk brandpreventie maatregelen voor. Zo moeten archiefbewaarplaatsen voorzien zijn van compartimenten met een brandwerendheid van minimaal twee uur en schrijft het Archiefbesluit bij compartimenten groter dan 1000 vierkante meter zelfs dwingend de installatie van sprinklers voor.

Er zijn in Nederland ongeveer 1200 musea. We hebben daarmee een museumdichtheid die in Europa slechts door Finland overtroffen wordt. Van die musea zijn 350 lid van de Museumvereniging. Er zijn op het moment 371 musea opgenomen in het Museumregister. Van die 371 zijn, dat geschiedt iedere vijf jaar, 111 musea herijkt. Om opgenomen te worden in het Museumregister dienen musea te voldoen aan criteria op het gebied van collectieregistratie, financieel beheer, duurzaam behoud en beheer van de collectie, publiekstaken en veiligheidszorg.

De meeste musea in Nederland zijn kleine tot zeer kleine organisaties. Vele van die organisaties ‘draaien’ geheel op de inzet van vrijwilligers en moeten werken met zeer beperkte budgetten.

Volgens de Brandraad hangt “aan brandveiligheid een prijskaartje”, maar dat “zou geen hindernis mogen vormen bij het nemen van preventieve maatregelen”. Een statement die van wel heel weinig realiteitszin getuigt.

Volgens het persbericht van de Brandraad is er in de culturele sector “onduidelijkheid over verantwoordelijkheden, onvoldoende risicobewustzijn en gebrek aan kennis van preventiemaatregelen”. Deze tekortkomingen zouden de oorzaak zijn van branden die plaatsvonden.

Dus: musea, archieven en bibliotheken weten niet wie het voor het zeggen heeft,  niet wat de risico’s zijn en te weinig kennis over preventie. Branden zijn daar het gevolg van. Het is nogal wat.

Een verwijt dat niet alleen ongefundeerd is, maar ook haaks staat op de vele stappen die sinds begin jaren negentig gezet zijn om de veiligheidszorg te verbeteren.

1. Begin jaren negentig deed het toenmalige Centraal Laboratorium (tegenwoordig het Instituut Collectie Nederland) een uitgebreid onderzoek naar het risicobeheer in de Nederlandse musea. Dat onderzoek werd afgesloten met een druk bezocht symposium in het Rijksmuseum te Amsterdam onder de titel Voor het kalf verdronken is. Bij dat symposium werd een handleiding voor het maken van calamiteitenplannen gepubliceerd onder dezelfde titel. Die zeer zorgvuldige en grondige handleiding is meerdere jaren DE handleiding geweest en feitelijk de onderlegger voor latere projecten. Het brandrisico speelde een centrale rol bij dit symposium en deze publicatie.

2. Maart 1992 liet het Ministerie van Justitie door Olav Etman en Nelleke Eelman een studie verrichten naar de Veiligheidszorg in Nederlandse Musea. Mei 1993 werd die indrukwekkende rapportage gevolgd door een vergelijkende studie: Veiligheidszorg in Vlaamse, Britse en Nederlandse Musea. Het brandrisico kwam in beide studies uitgebreid aan bod.

3. In 1994 schreef brandweercommandant Herman Meuleman, op basis van vele in de museumwereld gevoerde gesprekken de scriptie: BRANDVEILIGHEID CULTUREEL ROEREND ERFGOED. Deze scriptie is geschreven voor meerdere doelgroepen. Vooral diegenen die te maken hebben of kunnen krijgen met de twee centrale thema’s: unieke en waardevolle collecties en brand. Daarom wordt in deze scriptie ruim aandacht besteed aan het brandveiligheidsbeleid in musea en de rol van de brandweer. Herman Meuleman schrijft in zijn voorwoord:

“De keuze voor dit onderwerp komt voort uit een persoonlijke belangstelling voor het culturele roerende erfgoed en kunstcollecties in het bijzonder. De directe aanleiding was de aankoop door de Nederlandse Staat van de Victory Boogie-Woogie van Mondriaan waarvoor 16 miljoen erfgenamen vijf gulden per persoon betaalden. Vanuit mijn huidige beroep als brandweerofficier rees gelijk de vraag in welke mate onze kunstcollecties beschermd zijn tegen de gevolgen van een brand?”

De Brandraadleden hebben deze scriptie van mij toegestuurd gekregen. In het persbericht wordt de uitdrukking ’16 miljoen erfgenamen’ zonder bronvermelding opgenomen.

4. In maart 1997 publiceerde de Nederlandse Museumvereniging het Handboek Veiligheidszorg Musea en het softwareprogramma MUSAVE, de MUseum Standaard Audit VEiligheidszorg. In de ontwikkeling van dat handboek en het softwareprogramma investeerde de Nederlandse overheid (de ministeries van Binnenlandse Zaken, Justitie en Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen), meer dan honderdduizend gulden. In 2000 verscheen de tweede editie van MUSAVE. Zelfs internationaal trok dit programma veel aandacht en in de USA is, in samenwerking met ondergetekende, gewerkt aan een Amerikaanse editie. Ook in dit handboek en MUSAVE komt het brandrisico uitgebreid aan bod.

5. In het jaar 2000 verscheen van de hand van Hanna Pennock, inspecteur bij de toenmalige Inspectie Cultuurbezit (huidige naam Erfgoedinspectie) een studie over het Risicobeheer in twintig verzelfstandigde rijksmusea, een inventarisatie. De systematiek van deze gemakkelijk leesbare studie vormt feitelijk een handleiding voor alle musea bij de opzet van hun risicobeheer. De studie van Pennock verdient daarmee zonder meer de status ‘standaard’. Aan het brandrisico wordt in deze studie, hoe kan het ook anders, veel aandacht besteed.

6. In 2002 kwam de zogenaamde Haagse Pilot tot stand. In die Pilot, opgezet door het Instituut Collectie Nederland, werkten 18 Haagse musea, bibliotheken, archieven en de Tweede Kamer als beheerder van een kunstcollectie aan hun calamiteitenplannen. Ter afsluiting van de Haagse Pilot vond in het Provinciehuis van Den Haag een tweedaags symposium plaats onder de naam Glamour for Safety and Security. Aan dat symposium nam een brede vertegenwoordiging uit de Nederlandse, Belgische en Duitse erfgoedwereld deel. Sprekers kwamen uit Nederland, Duitsland en de USA. De spreker uit de USA was de New Yorkse brandweerman Joe Torillo die een studie naar branden in Amerikaanse musea en bibliotheken presenteerde.

7. De Haagse Pilot werd opgevolgd door overeenkomstige projecten in Delft, Leiden, Rotterdam, Antwerpen en Mechelen. Sinds drie jaar vinden door heel Nederland (en België) projecten plaats op basis van de voorbeelden uit Den Haag etc. In die ruim 40 projecten werken honderden erfgoedbeheerders in samenwerking met de brandweer en gemeentelijke rampenbestrijdingsafdelingen aan hun risicobeheer, inclusief brandpreventie. Deze projecten worden aangestuurd door de provinciale museumconsulenten en via de Mondriaanstichting gefinancierd door het Ministerie van OCW, door provinciale en gemeentelijke overheden en waar nodig dragen de deelnemers zelf hun financiële steentje bij. Bij die projecten krijgen de deelnemers niet alleen een uitgebreide documentatiemap en de nodige software bestanden, maar ook het door het Instituut Collecte Nederland gepubliceerde boek: Handleiding voor het maken van een calamiteitenplan voor collectiebeherende instellingen (aangezien het ICN een onderdeel is van het Ministerie van OCW is ook die publicatie door dat ministerie bekostigd).

8. Mogelijk in de marge, maar sinds 1996 draagt ook de Nederlandse website Museum Security Network bij aan de bewustwording van de risico’s waarmee de (Nederlandse) musea worden geconfronteerd.

9. Verder worden er in heel Nederland sinds drie jaar, ook weer door het Ministerie van OCW via de Mondriaanstichting gefinancierd, door experts risicoanalyses verricht in musea, archieven, bibliotheken en kerken. Het brandrisico maakt, vanzelfsprekend, van al die analyses onderdeel uit.

10. Sinds twee jaar loopt onder de naam DICE (Database Incidenten Cultureel Erfgoed) een proef met centrale registratie van incidenten in de erfgoedwereld. Ook dit initiatief wordt bekostigd door het Ministerie van OCW. Een van de risico’s die in de vragenlijst aan bod komen: brand.

11. Vanaf januari dit jaar, ook weer dankzij gelden van het Ministerie van OCW, wordt bij de Koninklijke Bibliotheek gewerkt aan de oprichting van een Kenniscentrum Veiligheid Cultureel Erfgoed. Het kan niet anders of dit Kenniscentrum zal aandacht besteden aan het risico brand.

“Niet hoog genoeg op de agenda”?

Al vele jaren staat veiligheidszorg en de zorg om brand zeer hoog op de agenda. Dat zich recent twee branden in musea voordeden zegt helemaal niets over de positie van brandveiligheid op de agenda. Het risicobeheer in de erfgoedsector, inclusief brand, staat al vanaf begin jaren negentig, en bij voortduring, op de agenda. Het wekt verbazing dat een dergelijke conclusie na een middag vergaderen via een persbericht de wereld in is gestuurd. De schrijver van dat persbericht had veel beter zijn huiswerk moeten doen en had moeten onderzoeken wat de werkelijke status is van de veiligheidszorg in de Nederlandse erfgoedsector en de aanzienlijke investeringen die gedaan zijn.

Volgens het persbericht van de Brandraad staat de toenemende waarde van het Nederlandse culturele erfgoed in geen enkele verhouding tot de investeringen die worden gedaan om dat erfgoed te beveiligen. Deze conclusie is ongefundeerd en slaat kant noch wal. Er zijn de afgelopen 15 jaar door de overheid en de instellingen vele tonnen geïnvesteerd in de veiligheidszorg van de Nederlandse erfgoedsector. Diverse nieuw gebouwde musea en archieven zijn voorzien van sprinklers en het risico brand staat zeer hoog op de agenda.De individuele spelers in die erfgoedsector spannen zich al jaren in om de veiligheidzorg op een hoger niveau te brengen. Het lijkt erop dat de initiator van de Brandraad08 met grote stappen snel thuis wilde zijn en slechts aanstuurde op het promoten van de eigen winkel.


Zoals boven al omschreven bestaat het merendeel van de Nederlandse musea uit kleine tot zeer kleine organisaties. In het rapport van Etman en Eelman uit 1992 worden de Nederlandse musea in ‘grote’ en kleine organisaties ingedeeld. Een museum wordt ‘groot’ genoemd wanneer er meer dan 15 formatieplaatsen zijn. Een basisinstallatie voor sprinklers kost circa € 30.000,00. Dit staat nog los van het leidingennetwerk en de aanzienlijke investeringen voor de installatie in bestaande gebouwen en de complexiteit van die installatie. Daarnaast zijn er nog de jaarlijks terugkerende kosten voor onderhoud. Voor de meeste musea zijn deze kosten niet te betalen.

In mijn presentatie op de sprinkler themabijeenkomst besteedde ik bij de inleiding aandacht aan brandpreventieve maatregelen zoals compartimentering, gebruik van brandwerende materialen, organisatorische maatregelen, brandsignalering en een adequate respons op beginnende brand. Wat dat betreft verschillen Hans Buurman en ik niet van mening (als we überhaupt al van mening verschillen).

Er bestaan geen technische bezwaren tegen sprinklers. In de afgelopen 100 jaar is aangetoond dat automatische blussing door sprinklers heel veel schade kan voorkomen.

Ik blijf bij mijn standpunt, zonder enig verwijt aan dat museum, dat dit ook had gegolden voor het nu afgebrande Armandomuseum. Ik zou het niet in mijn hoofd halen die brand te wijten aan onduidelijkheid over verantwoordelijkheden, onvoldoende risicobewustzijn en gebrek aan kennis over preventiemaatregelen. In dat museum waren de nodige preventiemaatregelen (brandwerende compartimentering) genomen en er was een conform de NEN 2535 gecertificeerde brandmeldinstallatie. Er werd bij de verbouwing van kerk tot museum voldoende aandacht besteed aan brandpreventie.

De musea, archieven en bibliotheken zijn absoluut niet geholpen met een Brandraad die in zijn persbericht de beschuldigende vinger wijst naar de erfgoedsector dat brandbeveiliging niet hoog genoeg op de agenda staat. Dat doet geen recht aan alle investeringen, in geld en energie, die de afgelopen jaren zijn gedaan in het verbeteren van de veiligheidszorg.

Zijn er dan geen verbeterpunten? Natuurlijk wel. Die zijn er altijd. Automatische blussing van brand kan onder bepaalde condities tot die verbetermogelijkheden horen.

Ton Cremers
24 april 2008


Persbericht van de Brandraad’08 is te vinden op:

Deelnemers Brandraad ‘08

• René Hagen, lector brandpreventie bij de Brandweeracademie, onderdeel van
het Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid Nibra

• Michel Walhof, voorzitter European Fire Sprinkler Network. Bestuurslid Verenigde
Sprinkler Installateurs en directeur Aqua+

• Nina Duggen, erfgoedinspectie/collecties Den Haag, onderdeel van het
Ministerie OC&W. Bestuurslid sectie veiligheidszorg & facility management
Nederlandse Museumvereniging

• Marcel Hanssen, director risk control Aon Global Risk Consulting R´dam

• Ricardo Weewer, adviseur strategie en innovatie, regionale brandweer

• Theo Vermeulen, projectmanager Kenniscentrum veiligheid cultureel erfgoed

• Hans Emans, dagvoorzitter van Brandraad ’08. Oud-journalist en tv-producent van
o.a. reconstructies van de rampen in Enschede, Volendam en Schiphol.

April 24th, 2008

Posted In: Brandraad08, sprinklers

De brand in het Armando Museum heeft geleid tot een uitgebreide discussie over het nut en gevaar van sprinklers in musea. Zowel deskundigen als minder-deskundigen mengden zich in die discussie. De sprinklerdiscussie is beladen met emotie en vaak worden man en bal verward. (more…)

February 23rd, 2008

Posted In: algemeen, brand Armando Museum, sprinklers


Breekt de vlam binnen 10 seconden af, blusdruk van 10 bar. Uiterst efficiënt geschikt voor bemande en onbemande ruimten. Tijdens een blussing blijft de ruimtelijke zuurstofgraad rond 19%. Het blusgas blijft slechts vijf dagen in de atmosfeer, geen residue. (more…)

February 21st, 2008

Posted In: sprinklers

The conference program will provide an in-depth review of fire suppression systems appropriate for the protection of archives and other cultural property. There will be an examination of what had been utilized in the past and what modern systems are being used effectively.

The program will also feature insights as to what fire suppression technologies might be utilized in the future and how cultural institutions might adapt in an environment of shrinking budgets but increasing volumes of holdings needing to be safeguarded. The program will specifically acknowledge recent advances in specific fire suppression systems that are applicable to confined spaces (records vaults, high bay storage), vulnerable materials (artifacts), and possibly electronic equipment (data repositories). It will also address the impact these suppression systems have on the natural environment within the context of the Kyoto Protocol and other policies adopted in response to the threat of global warming. We expect to have an audience of archivists, librarians, conservators, preservation specialists, facility managers, architects and engineers, and curators of museums and historic properties. The program will enable attendees to be exposed to new information about modern, emerging technologies to protect their collections against fire loss or damage.

Our intent is for attendees to leave the conference with an understanding of what the appropriate choices are for their institution and why the layout of building spaces, the configuration of shelving and storage units, and the nature of the materials to be protected all must be taken into account when designing and procuring a fire suppression system.

The Speaker’s Program shall include:

Fire Protection:  An Historical Overview J. Andrew Wilson Associate Director for Fire Protection and Safety Smithsonian Institution Washington, DC

New Fire Suppression Technologies

Nick Artim

Director of Fire Safety Network

Middlebury, Vermont

Risk Assessment for Cultural Institutions:  Fire Testing vs. Computer Modeling Frederick W. Mowrer, Ph.D.

Associate Professor- Department of Fire Protection Engineering University of Maryland, College Park, Maryland


Low Oxygen Fire Suppression at the British Library Julian Taylor British Library London, England

Fire Protection and Cultural Property – Preservation Issues and Concerns Catherine Nicholson Supervisory Conservator, NARA

Approaches to Fire Suppression in NARA Facilities Ron Noll Chief of the Real Property Division, NARA

Why Williamsburg Went Wet Pipe

Patricia Silence

Conservator of Exhibits

Colonial Williamsburg Foundation

Williamsburg, Virginia

Update: R&D Project for Fire Protection in High Density Storage Facilities Roberta Pilette Yale University Libraries New Haven, CT

Fire Suppression in the Capitol Visitors Center Exhibit Gallery Martha C. Sewell Exhibition Project Director The Capitol Visitors Center Washington, DC

Fire Protection for the Rare Collections Library Cornelius Rusnov Project Coordinator The State Library of Pennsylvania

This program is subject to change.

The registration fee is $125.00 for standard and $75.00 for student.

This fee includes a box lunch and all food and beverages served during breaks. The doors to the National Archives Building – Constitution Avenue entrance – will open at 8:00am. The program begins at 8:45am and lasts until 5:15pm. There is no on-site parking.

A flyer that includes a registration form in Acrobat (.pdf) has been attached for your convenience. Please fill out, enclose payment and send by mail to the address listed. Please check our conference website at for updates.

We look forward to seeing you at the conference!


Richard Schneider

Preservation Conference Coordinator



January 16th, 2008

Posted In: Mailing list reports, sprinklers

Tags: ,

Steve Douglas, foreman with Jayhawk Fire Sprinkler Co. in Topeka, installs water pipe lines Tuesday in the attic of Watkins Community Museum of History, 1047 Mass. The museum is in the process of installing a new sprinkler system inside the museum. (more…)

January 9th, 2008

Posted In: Mailing list reports, sprinklers

Tags: ,

Plaats: Catharijneconvent, Utrecht

datum: 7 februari 2008

tijd: 13:00 uur

December 12th, 2007

Posted In: algemeen, sprinklers

11 December 2007 – 8:19 pm

6 september 2001/WJZ/2001/34059(8081)

(Regeling bouw en inrichting archiefruimten en archiefbewaarplaatsen volledige tekst.)

 Artikel 9

Eerste lid.

De weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag is bepaald door de volgende overweging. In de meeste nietarchiefruimten is de gemiddelde vuurbelasting volgens opgaven van de brandweer, onder meer terug te vinden in het Bouwbesluit, 60 minuten, en voor vele typen opslagruimten 120 minuten. Daar de ruimten in een gebouw tijdens de levensduur ervan veelvuldig een andere dan hun oorspronkelijke bestemming krijgen, is 120 minuten als standaard-minimum voorgeschreven. De in Nederland gebruikelijke normen en testmethoden gaan niet verder dan 120 minuten. Voor de hier gegeven maximale omvang van een compartiment zonder eigen brandblussing geldt als uitgangspunt 200 m2 bij een hoogte van 3 m. Deze is bekend uit de internationale literatuur. De achtergrond ervan is een overweging van risicobeperking. Internationaal wordt blijkbaar het verlies van 2 strekkende kilometers papier een aanvaardbaar risico geacht. De opbergcapaciteit van 200 m2 / 600 m3 is maximaal 2237 strekkende meter (224 m3) archiefbescheiden bij toepassing van verrolbare stellingen van 7 legborden hoog, gerekend voor papier op A4- tot folioformaat, n.l. 11,2 m1/m2. De formulering is zodanig gekozen, dat ook bij kleinere archiefbewaarplaatsen of als de bouwkundige situatie dat vereist enige soepelheid kan worden toegepast. Alleen bij de toepassing van een hoger plafond is de begrenzing scherper gesteld om de schoorsteenwerking van hogere ruimten te compenseren. Bij ruimten groter dan omschreven in het tweede en derde lid wordt een sprinklerinstallatie aangebracht, als omschreven in artikel 22, derde en vierde lid.   (more…)

December 11th, 2007

Posted In: sprinklers