Zijn die musea werkelijk zo slecht beveiligd..

14/01/2005 – 18:45

De opdracht waar musea en bibliotheken met bijzondere collecties voor staan is complex. Naast de taak kostbare en onvervangbare collecties aan een breed publiek te tonen is er ook de verantwoordelijkheid de collecties op verantwoorde wijze te beschermen. Naar schatting zijn in Nederland ruim 1000 musea, waarvan 550 lid zijn van de Nederlandse Museumvereniging. Die musea ontvangen gezamenlijk 25 miljoen bezoekers per jaar. Ongeveer 18% van de collecties is tentoongesteld. De Rest is opgeslagen in depots.De afgelopen 15 jaar deden zich een aantal ernstige incidenten voor in onze musea. Er waren nachtelijke inbraken in het Kröller Müller-, Van Gogh-, Frans Hals-, Noord-Brabants-, het Amsterdamse Stedelijkmuseum en de diamantenroof uit het Museon in Den Haag. Tijdens openingstijden werd er gestolen uit het Zeeuwsmuseum in Middelurg, het Centraalmuseum in Utrecht, uit het Zilvermuseum in Schoonhoven, het Valkhof in Nijmegen, het Centraal Museum in Utrecht en het Rijksmuseum in Amsterdam. Daarnaast waren er meerdere ernstige opzettelijke beschadigingen in het Stedelijkmuseum in Amsterdam – met de langdurige juridische nasleep toen een Amerikaanse restorator door de museumdirecteur beschuldigd werd van wanprestatie – en de zuuraanval op de Nachtwacht in het Rijksmuseum. De geruchtmakende 6 jaar durende rooftocht uit de collectie door een conservator uit het Legermuseum in Delft toonde aan dat dreigingen niet alleen van buitenaf komen. Hoewel een moeilijk bespreekbaar onderwerp vormt interne diefstal een ernstig probleem. In Parijs, Kopenhagen en Stockholm bleken medewerkers van de nationale bibliotheken herhaaldelijk het ‘werk mee naar huis te nemen’ en de Baruch Foundation in de USA werd ernstige benadeeld door een stelende conservator. Een suppoost in Santa Fe, Nieuw Mexico, werd afgelopen jaar veroordeeld wegens diefstal van een Georgia O’keeffe schilderij uit het museum waar hij werkte en is nog steeds verdachte van de diefstal van een tweede schilderij.In de afgelopen vier maanden vonden tot drie keer toe tijdens openingstijden diefstallen plaats uit vitrines in het Victoria & Albertmuseum in London. In dezelfde periode werd het British Museum slachtoffer van een diefstal uit een vitrine. Ook het Sciencemuseum bleef deze ellende niet bespaard. In Zwitserland werden vazen van Gallé uit een museum gestolen. De Elzasser Stéphane Breitwieser slaagde er gedurende meerdere jaren in uit musea in België, Frankrijk, Duitsland, Zwitserland en Luxemburg objecten te stelen die hij bij zijn moeder thuis in zijn eigen museum opsloeg. Na in Zwitserland zijn straf uit te hebben gezeten is hij vorige week in Straatsburg tot vier jaar veroordeeld voor de diefstallen uit Franse musea. Breitwieser stal niet om het financiële gewin, maar uit verlangen de kunstvoorwerpen in eigen bezit te hebben. Zijn buit had ongeschonden kunnen terugkeren wanneer zijn moeder niet tot vernietiging van bewijsmateriaal was overgegaan na de arrestatie van haar zoon in Zwitserland. Nu is heel veel verloren gegaan.Naar schatting van internationale politiediensten en verzekeringsmaatschappijen is de omvang van de illegale handel in kunst tussen de zes en tien miljard dollar. Deze vorm van criminaliteit staat qua omvang op de derde plaats na de handel in drugs en de illegale wapenhandel. Particulieren vormen voor meer dan 50% de slachtoffers van kunstdiefstallen. Twaalf procent van de diefstallen vindt plaats in musea. In tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt komt slechts een gering percentage van de gestolen collectievoorwerpen weer terug bij de gedupeerden: circa 5%. Van gestolen schilderijen komt ongeveer de helft terug, gemiddeld na 7 jaar. Vergeleken met alle andere vormen van gestolen kunst lijkt dit een positief resultaat, maar het betekent altijd nog dat ook van schilderijen de helft niet meer terug komt. Naast de mythe dat gestolen kunst altijd wel weer terug komt, bestaat nog het zeer hardnekkige gerucht dat kunst op bestelling wordt gestolen. De excentrieke, rijke verzamelaar die vereenzaamd op de zolder van zijn landhuis geniet van de gestolen kunst is nog nooit gevonden. Als er al gestolen wordt op bestelling, dan wordt de bestelling geplaatst door helers die via ingewikkelde, meestal grensoverschrijdende constructies de gestolen waar weer in het legale handelscircuit weten te krijgen. De scheiding tussen legale en illegale handel is niet altijd even duidelijk. Het komt herhaaldelijk voor dat gerenommeerde handelaren en veilinghuizen, al of niet moedwillig, betrokken zijn bij transacties in gestolen kunst. De kans dat een gedupeerde zijn eigendom niet terug krijgt vindt o.a. zijn oorzaak in de wettelijke bescherming die een koper te goeder trouw geniet. Het is in principe mogelijk dat het Westfriesmuseum in Hoorn volgende maand al compensatie moet betalen aan iemand die te goeder trouw een van de gestolen schilderijen kocht. Daarnaast is er nog het probleem van de verjaringstermijn die na 20 jaar zelfs een dief tot wettig eigenaar maakt. Op die manier worden gestolen kunstvoorwerpen obligaties die als belegging in het ondergrondse circuit van hand tot hand kunnen gaan.

De vraag of de musea zichzelf goed beveiligd hebben tegen dit soort incidenten dringt zich op. Het ontkennende antwoord ook. Na de zeer ernstige incidenten die zich de afgelopen drie jaar in Nederlandse musea voordeden kan niet langer staande gehouden worden dat DE musea goed beveiligd zijn. Er zijn goed beveiligde musea, maar het lukt criminelen te vaak aan te tonen dat de beveiliging hier en daar niet optimaal is. Het moet voor de zwaar gedupeerde directeur van het museum in Hoorn heel gênant zijn geweest te tegen beter weten in te verklaren dat het museum beschikt over een geavanceerd beveiligingssysteem. Het kan echter nog gênanter: de directeur van de Stichting Nedart – overkoepelend orgaan van verenigingen van handelaren in kunst en antiek – beweerde naar aanleiding van deze inbraak dat “hier niets tegen te doen is”. Een slechtere positie kan niet worden ingenomen. Deze verklaring is niet alleen een uitnodiging voor de criminelen, maar biedt bovendien verantwoordelijke subsidiegevers het excuus niet te investeren in de verbetering van de beveiliging. Tegen inbraken, diefstallen tijdens openingstijd en verduistering door medewerkers is wel degelijk iets te doen. Dit is zelfs mogelijk zonder de publieksopdracht van het museum te belemmeren.

Bron: Museumbeveiliging, Ton Cremers » Blog Archive » Zijn die musea werkelijk zo slecht beveiligd..

January 14th, 2005

Posted In: Geen categorie

De opdracht waar musea en bibliotheken met bijzondere collecties voor staan is complex. Naast de taak kostbare en onvervangbare collecties aan een breed publiek te tonen is er ook de verantwoordelijkheid de collecties op verantwoorde wijze te beschermen. Naar schatting zijn in Nederland ruim 1000 musea, waarvan 550 lid zijn van de Nederlandse Museumvereniging. Die musea ontvangen gezamenlijk 25 miljoen bezoekers per jaar. Ongeveer 18% van de collecties is tentoongesteld. De Rest is opgeslagen in depots. (more…)

January 14th, 2005

Posted In: algemeen